wtorek, 10 marca 2015

Dolina Baryczy w jesiennej odsłonie

Barycz jest leniwie płynącą rzeką na obszarze granicznym Dolnego Śląska i Wielkopolski. Jej stutrzydziestokilkukilometrowy bieg toczy się w rozległym obniżeniu Milicko-Głogowskim (Kotlina Milicko-Odolanowska, Kotlina Żmigrodzka oraz Pradolina Głogowska).

Najbardziej znaną częścią Doliny Baryczy jest ogromny kompleks stawów rybnych leżący w jej środkowej i wschodniej części, a liczący z górą 7 000 ha. To od lat mekka ornitologów i obserwatorów ptaków, którzy przybywają tu by badać lub choćby zobaczyć wiele ornitologicznych osobliwości.
Stwierdzono tu bowiem występowanie aż 276 gatunków ptaków, w tym 166 lęgowych (samych ptaków wodno-błotnych - 129 gatunków, w tym 58 lęgowych).

Czaple

Wybitne walory przyrodnicze tego obszaru sprawiły, że jest on wyróżniony i chroniony na różne sposoby. Mamy tu zatem kilka rezerwatów przyrody, w tym najsłynniejszy rezerwat "Stawy Milickie" o powierzchni aż 5 324 ha. Funkcjonuje tu Park Krajobrazowy Dolina Baryczy o pow. 87 040 ha (jeden z największych w Polsce). Obszar rezerwatu "Stawy Milickie" objęto międzynarodową konwencją RAMSAR, dotyczącą najcenniejszych obszarów wodno-błotnych. Jest tu także europejska Ostoja Ptaków IBA. "Stawy Milickie" znalazły się ponadto w programie ONZ Living Lasek jako jeden z 13 obszarów wodnych na świecie. Wreszcie ostatnio wytypowano tu dwie ostoje sieci NATURA 2000 (ptasia i siedliskowa).

Kormorany

Do świtu jeszcze kwadrans, gdy parkuję samochód na skraju lasu. Wyciągam z plecaka sprzęt fotograficzny i przygotowuję go do pracy. Jeszcze łyk kawy z termosu. Przydaje się, bo na dworze jest przymrozek. Ruszam. Droga wiedzie mnie podmokłymi lasami. Wreszcie docieram do cypla olch wrzynającego się w podmokłe łąki. Tutaj będę czatował.

Rozstawiam statyw i montuję na nim aparat fotograficzny. Mam widok na rozległą płaszczyznę wschodniej części nieba, która z wolna przyobleka się w róż. I oto słyszę z oddali narastający głos dzikich gęsi. Domyślam się, że ptaki zaczynają już opuszczać noclegowisko na stawie kierując się na dzienny popas na pola. Jeszcze ostatnie sprawdzenie ekspozycji i zamieram z ręką na spuście migawki. Po chwili już fotografuję pierwszy klucz. Potem następny i następny, i następny... Kiedy słońce stoi już wysoko nad horyzontem, a większość gęsi już przeciągnęła, kończę czaty, wracam do samochodu i jadę na stawy.

Dzikie gęsi

Takich przyrodniczych spektakli, jak poranny wylot dzikich gęsi na żerowisko, zaoferować może Dolina Baryczy wiele. Warto tu znaleźć się właśnie jesienią, kiedy trwają rozciągnięte na wiele tygodni migracje ptaków wodnych. W krajobrazie stawów ze spuszczaną wodą spotkać tu można stada liczące setki a nawet tysiące gęsi, kaczek, łysek, łabędzi, czapli, kormoranów, mew czy żurawi. Nawet orły bieliki gromadzą się o tej porze roku po kilka, a nawet kilkanaście ptaków na jednym stawie.

Mewy

Równie widowiskowe jak poranne wyloty są również wieczorne zloty dzikich gęsi na stawowe noclegowiska. A za dnia warto poszukać gęsi na bliżej lub dalej oddalonych polach. Najchętniej siadają na ścierniskach po kukurydzy. Późną jesienią najliczniejsze są tu gęsi zbożowe, choć nie brak i gęgaw, i gęsi białoczelnych. Do rarytasów natomiast należą bernikle.

Zlot dzikich gęsi

Oprócz migracji gęsi do najpiękniejszych jesiennych przeżyć w Dolinie Baryczy należą zloty żurawi. Ich hałaśliwe klucze spotkamy lub usłyszymy jesienią przy niemal każdym większym kompleksie stawów. W ostatnich latach coraz częściej jesienne baryckie mgły przerywają donośne fanfary łabędzi krzykliwych. Ptaków przybywa, a pojedyncze pary nawet się tu gnieżdżą. Jesienią napotkać tu można także grupki innego gatunku łabędzia - małego, zwanego bewikiem. Zapewniam, że właśnie o tej porze roku rozgęgana ptasimi stadami Dolina Baryczy oferuje niezapomniane przeżycia. Wystarczy tu przyjechać.

czwartek, 26 lutego 2015

Spotkania z mieszkańcami puszczy

Na świecie są tylko dwa parki narodowe położone w bezpośrednim sąsiedztwie dużych aglomeracji miejskich; jednym z nich jest park w Nairobi w Afryce, a drugim Kampinoski Park Narodowy. Powierzchnia KPN wynosi 38 544 hektary, z czego lasy zajmują 27 308 hektarów. W granicach parku znajduje się jeden z największych w Europie śródlądowych obszarów wydmowych liczący około 20 000 ha. Jego część jest porośnięta lasem. Wydmy tworzą malownicze wzniesienia, a różnica wzniesień dochodzi do 30 metrów. W granicach parku znajduje się kilkanaście tysięcy hektarów torfowiskowych łąk, które sąsiadują z podmokłymi olsami, zakrzaczeniami i rozległymi bagnami. 4636 hektarów stanowią w parku obszary objęte ochroną ścisłą. 129 wiekowych drzew - dębów, lip, klonów, jesionów, topoli, wiązów, grabów, osik, sosen, to pomniki przyrody. Najstarsze rosnące tu drzewo to Dąb Kobendzy liczący 400 lat.

Na terenie parku rośnie wiele gatunków rzadkich roślin, żyje tu 48 gatunków ssaków, m.in. reintrodukowane w roku 1951 łosie, sprowadzone w roku 1980 bobry, i stosunkowo niedawno - rysie. W parku bytuje 59 gatunków mięczaków, 14 gatunków ryb, 13 gatunków płazów, gniazduje tu ponad 140 gatunków ptaków...

czwartek, 26 maja 2011

Tenczyński Park Krajobrazowy

Tenczyński Park Krajobrazowy znajduje się w województwie małopolskim. Należy on do Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego. Obejmuje pasmo Grzbietu Tenczyńskiego oraz częściowo Rów Krzeszowicki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Zajmuje on obszar należący do gmin: Alwernia, Babice, Chrzanów, Kraków, Krzeszowice, Liszki, Trzebinia, Wielka Wieś i Zabierzów. Park składa się z zespołu trzeciorzędowych zrębów. Na terenie można również spotkać ostańce, wapienie górnojurajskie, małe jaskinie i skały pochodzenia wulkanicznego oraz tereny bagienne. Część parku pokryta jest warstwą lessu. 
W granicach parku znajduje się Puszcza Dulowska, Las Zwierzyniec, drzewostanami pomiędzy Nielepicami i Zabierzowem oraz kompleksami leśnymi w okolicach Babic i Regulici. Lasy zajmują łącznie powierzchnię ok 35% parku.
Na terenie Parku położone są cztery rezerwaty: krajobrazowy Skały Kmity 19,47ha, krajobrazowy Lipowiec 12,44ha, krajobrazowy  Dolina Mnikowska 20,89ha i leśny Bukowiec 22,76ha.


Słowiński Park Narodowy

Słowiński Park Narodowy jest jednym z dwóch nadmorskich parków  narodowych w Polsce. Polskie Wybrzeże Bałtyckie rozciąga się od Świnoujścia na zachodzie aż do klifów Jastrzębiej Góry i Półwyspu Helskiego na wschodzie. Słowiński Park Narodowy jest położony na wybrzeżu środkowym, pomiędzy Łebą a Rowami na Nizinie Gardneńsko - Łebskiej. Północną granicę parku stanowi na długości 32,5 km brzeg Bałtyku. Utworzony został w 1967 roku. Zajmuje on powierzchnię 18069 ha. Ochronie ścisłej podlega 5619 ha, w tym 2529 ha lasów. 10213 ha powierzchni parku zajmuje woda.
Jego założeniu towarzyszyła myśl o ochronie jezior przymorskich m.in. Łebska i Gardna, bagien, torfowisk, łąk, borów i lasów. Najbardziej charakterystycznym elementem Słowińskiego Parku Narodowego jest przybrzeżny pas mierzei z wyjątkowymi na skalę europejską ruchomymi wydmami. To właśnie dzięki nim w 1977 roku został wpisany przez UNESCO na listę Światowych Rezerwatów Biosfery.