Powrót na stronę główną Przyrody

75 lat Ligi Ochrony Przyrody
 

Niebawem, bo już za miesiąc rozpocznie się rok jubileuszu Ligi Ochrony Przyrody. Ta pierwsza w Polsce organizacja pozarządowa ma w swym dorobku niemałe osiągnięcia, ale wyjątkowa rola przypadła jej dzisiaj, kiedy otaczająca nas przyroda wymaga szczególnej ochrony, bo zagrożona jest działalnością człowieka jak nigdy dotąd.
 

Drogie dzieci nasze dzisiejsze spotkanie jest szczególne, ponieważ w tym roku przypada
75 rocznica istnienia Ligi Ochrony Przyrody. Jest to organizacja, która od początku swojego istnienia zajmowała się działalnością związaną z ochroną przyrody. Dlatego w tym jubileuszowym roku poświęcimy jej więcej czasu. Przede wszystkim chcę Was zapoznać z historią jej powstania i działania. A zatem sięgnijmy do korzeni.
Wszystko zaczęło się na kontynencie amerykańskim, od powołania do życia w 1872 roku,
przez Kongres Stanów Zjednoczonych, pierwszego na świecie Parku Narodowego „Yellowstone”, który dał początek ochronie przyrody. Pod koniec wieku XIX zostały także utworzone parki narodowe w Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii. Cały świat wiedział już, że ochronie prawnej podlegać będą obszary cenne pod względem przyrodniczym i krajobrazowym. W 1931 roku liczba utworzonych parków narodowych na różnych kontynentach wynosiła 106.
Idea ochrony przyrody zyskiwała poparcie społeczników, szczególnie przedstawicieli nauki, dlatego w 1910 r. podjęto działania mające doprowadzić do stworzenia międzynarodowej organizacji ochrony przyrody. Projekt ten jednak upadł, ponieważ jego realizacji przeszkodził wybuch I wojny światowej. Dopiero po wojnie, w 1928 r. na wniosek delegacji polskiej, biorącej udział w zjeździe Międzynarodowej Unii Biologicznej utworzono Międzynarodowe Biuro Dokumentacji i Współpracy w Sprawach Ochrony Przyrody z siedzibą w Brukseli.
W Polsce po zakończeniu I wojny światowej, kiedy to odzyskaliśmy niepodległość
państwową, idea ochrony przyrody zyskała większe zrozumienie. Uznano ja za wyraz tradycji kulturowych naszego narodu. W 1919 r. grupa przyrodników i krajoznawców wystąpiła do rządu z wnioskiem o powołanie jednostki działającej na rzecz ochrony przyrody. Wniosek rozpatrzono pozytywnie i utworzono Tymczasową Państwową Komisję Ochrony Przyrody działającą przy Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. W 1925 roku TPKOP została przekształcona w Państwową Radę Ochrony Przyrody z regionalnymi komitetami. Wszystkie funkcje w wyżej wymienionych organach pełnione były społecznie. Tak powstała w Polsce idea utworzenia organizacji społecznej pod nazwą Liga Ochrony Przyrody, która miała łączyć i koordynować wysiłki wielu organizacji i instytucji zainteresowanych ochroną przyrody. Ale dopiero 9 stycznia 1928 r. odbył się Zjazd Organizacyjny, który oficjalnie zaingurował działalność Ligi. W pierwszym statucie Ligi czytamy między innymi: „Liga Ochrony Przyrody ma za zadanie zabiegać o zachowanie oblicza ziemi ojczystej, w jego pierwotnym lub historycznie wytworzonym stanie, a szczególnie o ochronę tworów przyrody żywej i nieożywionej, tudzież o zachowanie piękna i swoistych cech krajobrazu rodzimego.”
Temu nadrzędnemu celowi Liga pozostała wierna do chwili obecnej. Od chwili utworzenia, stowarzyszenie podejmowało działalność popularyzatorską poprzez odczyty, wystawy, konkursy, wycieczki przyrodniczo- krajoznawcze. Podejmowało również działania o charakterze interwencyjnym, prowadziło stałą działalność wydawniczą. Działalność Ligi Ochrony Przyrody przerwał wybuch II Wojny Światowej.
Na naszym terenie z przed 1939 roku nie zachowały się żadne dokumenty z działania
LOP. Wojna i 5-letnia okupacja niemiecka wyrządziły wiele szkód w przyrodzie Kielecczyzny. Przed organizacją LOP stanęło poważne zadanie, polegające na dotarciu do jak największej grupy ludzi zainteresowanych ochroną przyrody. Szczególnie młodzież była podatna na hasła głoszone przez stowarzyszenie. Nie małą rolę w upowszechnianiu założeń Ligi w okresie powojennym odegrali nauczyciele, leśnicy, wędkarze. Już w 1946 roku na Kielecczyźnie było 6 oddziałów LOP, chociaż datę powstania społecznego ruchu ochrony przyrody datuje się od kwietnia 1954 r., kiedy to powstał Zarząd Okręgowy w Radomiu, natomiast dopiero w 1975 r. został utworzony Zarząd Wojewódzki w Kielcach.
Z Kroniki Szkoły Podstawowej Nr 2 w Kielcach i Kroniki Szkolnego Koła LOP wynika,
że organizacja ta zaczęła swą działalność w szkole w latach 60-dziesiątych. Młodzież aktywnie włączała się w działalność i realizację głównych jej założeń. Brała udział w akcjach: „Chrońmy rośliny zakwitające wiosną”, „Październik- miesiąc dobroci dla zwierząt”, „Sadzenie lasów i zadrzewianie” (w ramach akcji został zalesiony Biesak), „Sztuczna choinka w każdym domu” itp. Uczestniczyła w konkursach „Lasy naszym skarbem”, „Góry Świętokrzyskie”, „Najciekawszy karmnik”, „Parki narodowe, rezerwaty i pomniki przyrody na Kielecczyźnie”, w których zdobywała nagrody i wyróżnienia. Wizualnym akcentem działalności Koła LOP w szkole była na bieżąco aktualizowana gablota. Znajdowały się w niej ilustracje zwierząt, roślin chronionych, życiorysy znanych działaczy ochrony przyrody itp. Członkowie Koła brali udział w olimpiadach biologicznych, niejednokrotnie będąc finalistami i laureatami. Śledząc karty Kroniki Szkolnego Koła LOP dowiadujemy się o bogatej i wszechstronnej działalności tej organizacji. Większość z tych działań również i wy realizujecie jako członkowie Koła LOP. Niektóre z nich może tylko w innej formie, inne być może całkiem nowe np. akcja „Sprzątanie Świata”.



Dla uczczenia 75 rocznicy powstania stowarzyszenia LOP w porozumieniu z
nadleśnictwem w Kielcach nasze Koło będzie w kwietniu zalesiać nieużytki rolne. Zasadzone drzewka będą rosły razem z wami. Być może kiedyś, jako dorośli ludzie będziecie spacerować po lesie sadzonym przez Was. M. Konopnicka- patronka naszej szkoły napisała w jednym z wierszy „Oj ziemio ty droga, Ty boży zielniku: I w polach i łąkach masz kwiecia bez liku”. Pod takim hasłem Szkolne Koło LOP przygotuje i przeprowadzi konkurs. Konkurs ten będzie obejmował rośliny chronione (szczególnie w regionie świętokrzyskim). Przeprowadzimy również zajęcia dla uczniów klas zerowych w naszej szkole na temat życia i ochrony żab w Polsce. Życzę Wam powodzenia w realizacji podjętych zobowiązań.
 

Opracowała mgr Władysława Arendarczyk
Opiekun Szkolnego Koła LOP w SP Nr 2 w Kielcach.