Olimpiada Wiedzy Ekologicznej skuteczną metodą poznania i zrozumienia przyrody

dr Małgorzata Falęcka-Jabłońska



... "Wiedza jest dla młodych rozsądkiem,
dla wiekowych pociechą, dla biednych
bogactwem, dla bogatych ozdobą...."
Diogenes

Kiedy dziewiętnaście lat temu grupa "entuzjastów" krzewienia i popularyzacji idei ekologii i ochrony środowiska zorganizowała w Płocku ogólnopolski finał I Olimpiady Wiedzy Ekologicznej, adresowanej do młodzieży ówczesnych szkół średnich, nikt nie przypuszczał, że osiągnie ona tak ogromną popularność, a swą pełnoletność świętować będzie w szerokim i zacnym gronie. Od początku istnienia była ona wyjątkowa: tu oprócz wiadomości z różnych dyscyplin, wymaga się praktycznej znajomości otaczającej nas przyrody, co więcej właściwej do niej, aktywnej postawy młodego pokolenia Polaków. Uczestnicy kolejnych edycji tej Olimpiady mówili często znamienne słowa. "tu nie wystarczy wykuta wiedza pamięciowa, tu trzeba myśleć i mieć własne zdanie oraz scenariusz rozwiązania na bieżąco ważnych, trudnych przyrodniczych problemów..."
Zakres merytoryczny jest szczególnie szeroki i obejmuje następujące bloki problemowe: ekologię klasyczną, wody i ich ochronę, gleby i ich ochronę, gospodarkę rolną i leśną, żywność i zdrowie, ochronę przyrody, powietrze i jego ochronę, gospodarkę odpadami, promieniowanie, hałas, rekultywację oraz bieżące zagadnienia społeczno-gospodarcze związane z ekologią oraz ochroną i kształtowaniem środowiska przyrodniczego w kraju i na świecie.
Finały centralne Olimpiady Wiedzy Ekologicznej stały się w miarę upływu lat tradycyjnym już akcentem obchodów czerwcowego Światowego Dnia Ochrony Środowiska w Polsce. Początkowo były one organizowane w regionach szczególnie zdegradowanych przez przemysł, a stopniowo w miejscach o niepowtarzalnych walorach i unikalnej przyrodzie naszego kraju. Chronologicznie były to województwa: płockie, katowickie, tarnowskie, legnickie, kieleckie, gdańskie, konińskie, jeleniogórskie, bialskopodlaskie, lubelskie, kaliskie, krośnieńskie, bydgoskie, wielkopolskie, pomorskie, mazowieckie, podlaskie. Bezpośrednio z Olimpiadą związane były obozy szkoleniowe: w 1987 r. Zimowa Szkoła Ekologów w Międzygórzu i w 1990 r. Letnia Szkoła Ekologów w Sobieszewie.

Autorka

Od 1991 r. Olimpiada związana jest z ZG LOP, przy którym istnieje, a od 1992 r. została objęta patronatem merytorycznym przez rektora SGGW. Oceny poziomu wiedzy uczestników oraz ich stopień zaangażowania i twórcza postawa wobec środowiska przyrodniczego zdecydowały o tym, że Olimpiada została wpisana do stałego Rejestru Olimpiad Ministerstwa Edukacji Narodowej, a finaliści szczebla centralnego i laureaci zyskali prawo wstępu na aktualnie ponad 40 państwowych wyższych uczelni, na kierunki przyrodnicze, bez postępowania kwalifikacyjnego.
Jednocześnie senaty 8 uczelni wyższych taki przywilej przyznały finalistom i laureatom OWE już szczebla wojewódzkiego, są to politechniki: Krakowska, Lubelska, Szczecińska, Białostocka, Akademia Rolniczo-Techniczna w Bydgoszczy, uniwersytety: Wrocławski, Gdański, Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Częstochowie.
Jako studenci uczestnicy tej Olimpiady wyróżniają się doskonałymi wynikami w nauce, dociekliwością a także dużą dozą własnej inwencji twórczej w traktowaniu przyrody jako całości, której człowiek jest jednym z elementów. Z dużą satysfakcją należy stwierdzić, że po skończeniu studiów pozostają "w branży". Przykładem może być zwycięzca V edycji Olimpiady - Grzegorz Okołów, który po skończeniu Wydziału Leśnego SGGW, prowadzi zajęcia dydaktyczne w Kampinoskim Parku Narodowym.
Szczególną rangę Olimpiadzie nadaje objęcie jej patronatem przez dwa ministerstwa: Środowiska i Edukacji Narodowej i Sportu. W rankingach tego drugiego jest ona największa wśród istniejących w Polsce, a w ostatnim 2003 r. startowało w niej blisko 1800 szkół ponadgimnazjalnych wszystkich typów (ogólnokształcące, rolnicze, leśne, medyczne, chemiczne, samochodowe, elektroniczne, górnicze, gastronomiczne, odzieżowe, hotelarskie, mechaniczne) i blisko 60 tysięcy uczniów.
Dzięki wspaniałym i od lat niezmiennie hojnym sponsorom tego przedsięwzięcia do których należą: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu, Ministerstwo Środowiska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp.z o.o., możliwe są wyjątkowo cenne nagrody zarówno dla uczniów, jak ich nauczycieli oraz najlepszych szkół.

Eliminacje tej Olimpiady składają się z czterech etapów (aktualnie właśnie trwa do 31 stycznia pierwszy etap XIX edycji w szkołach!!), w marcu odbędzie się etap regionalny, w kwietniu etap wojewódzki, a w czerwcu centralny. Wszystkich zainteresowanych serdecznie zapraszamy do próby swych sił, szczegóły organizacyjne znaleźć można na stronie internetowej ZG LOP.
W obecnej rzeczywistości, gdzie wszyscy ulegliśmy oszałamiającemu tempu życia warto, zwłaszcza będąc młodym, zatrzymać się na chwilę i posłuchać jak napisał poeta K. I. Gałczyński "jak bije zielone serce przyrody".
 

Autorka jest przewodniczącą Głównego Komitetu Olimpiady Wiedzy Ekologicznej przy ZG LOP